(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 063

॥ శ్రీః ॥
1.63. అధ్యాయః 063
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
పూరువంశకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-63-0x(300)(2501)
పూరోర్వంశమహం ధన్యం రాజ్ఞామమితతేజసాం।
ప్రవక్ష్యామి పితౄణాం తే తేషాం నామాని మే శృము॥ 1-63-1(2502)
అవ్యక్తప్రభవో బ్రహ్మా శాశ్వతో నిత్య అవ్యయః।
తస్మాన్మరీచిః సంజజ్ఞే దక్షశ్చైవ ప్రజాపతిః॥ 1-63-2(2503)
అంగుష్ఠాద్దక్షమసృజచ్చక్షుర్భ్యాం చ మరీచినం।
మరీచేః కశ్యపః పుత్రో దక్షస్య దుహితాఽఽదితిః॥ 1-63-3(2504)
అదిత్యాం కశ్యపాద్వివస్థాన్।
వివస్వతో మనుర్మనోరిలా॥ 1-63-4(2505)
ఇలాయాః పురూరవాః।
పురూరవస ఆయుః।
ఆయుషో నహుషః।
నహుషస్య యయాతిః॥ 1-63-5(2506)
యయాతేర్ద్వే భార్యే బభూవతుః।
ఉశనసో దుహితా దేవయానీ వృషపర్వణశ్చ దుహితా శర్మిష్ఠా నామ॥ 1-63-6(2507)
తత్రానువంశో భవతి।
యదుం చ తుర్వసుం చైవ దేవయానీ వ్యజాయత।
ద్రుహ్యం చానుం చ పూరుం చ శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ॥ 1-63-7(2508)
తత్ర యదోర్యాదవాః।
పూరోః పౌరవాః।
పూరోర్భార్యా కౌసల్యా బభూవ।
తస్యామస్య జజ్ఞే జనమేజయః॥ 1-63-8(2509)
స త్రీన్హయమేధానాజహార।
విశ్వజితా చేష్ట్వా వనం ప్రవివేశ॥ 1-63-9(2510)
జనమేజయస్తు సునందాం నామోపయేమే మాగధీం।
తస్యామస్య జజ్ఞే ప్రాచీన్వాన్॥ 1-63-10(2511)
యః ప్రాచీం దిశం జిగాయ।
యావత్సూర్యాదయాత్ తత్తస్య ప్రాచీనత్వం॥ 1-63-11(2512)
ప్రాచీన్వాంస్తు ఖల్వాశ్మకీముపయేమే యాదవీం।
తస్యామస్య జజ్ఞే శస్యాతిః॥ 1-63-12(2513)
శయ్యాతిస్తు త్రిశంకోర్దుహితరం వరాంగీం నామోపయేమే తస్యామస్య జజ్ఞేఽహంయాతిః॥ 1-63-13(2514)
అహంయాతిస్తు ఖలు కృతవీర్యదుహితరం భానుమతీం నామోపయేమే।
తస్యామస్య జజ్ఞే సార్వభౌమః॥ 1-63-14(2515)
సార్వభౌమస్తు ఖలు జిత్వాఽఽజహార కైకయీం సుందరాం నామ తాముపయేమే।
తస్యామస్య జజ్ఞే జయత్సేనః॥ 1-63-15(2516)
జయత్సేనస్తు ఖలు వైదర్భీముపయేమే సుశ్రవాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞేఽపరాచీనః॥ 1-63-16(2517)
అపరాచీనస్తు ఖలు వైదర్భీమపరాముపయేమే మర్యాదాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞేఽరిహః॥ 1-63-17(2518)
అరిహః ఖల్వాంగీముపేయేమే।
తస్యామస్య జజ్ఞే మహాభౌమః॥ 1-63-18(2519)
మహాభౌమస్తు ఖలు ప్రసేనజిద్దుహితరముపయేమే సుయజ్ఞాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞే అయుతానాయీ॥ 1-63-19(2520)
యః పురుషమేధే పురుషాణామయుతమానయత్తత్తస్యాయుతానాయిత్వం॥ 1-63-20(2521)
అయుతానాయీ తు ఖలు పృథుశ్రవసో దుహితరముపయేమే భాసాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞేఽక్రోధనః॥ 1-63-21(2522)
అక్రోధనస్తు ఖలు కాలింగీం కండూం నామోపయేమే।
తస్యామస్య జజ్ఞే దేవాతిథిః॥ 1-63-22(2523)
దేవాతిథిస్తు ఖలు వైదర్భీముపయేమే మర్యాదాం నామ తస్యామస్య జజ్ఞే ఋచః॥ 1-63-23(2524)
ఋచస్తు ఖలు వామదేవ్యామంగరాజకన్యాయామృక్షం పుత్రమజీజనత్॥ 1-63-24(2525)
ఋక్షస్తు ఖలు తక్షకదుహితరం జ్వలంతీం నామోపయేమే।
తస్యామంత్యనారముత్పాదయామాస॥ 1-63-25(2526)
అంత్యనారస్తు ఖలు సరస్వత్యాం ద్వాదశవార్షికం సత్రమాజహార।
తముదవసానే సరస్వత్యభిగంయ భర్తారం వరయామాస॥ 1-63-26(2527)
తస్యాం పుత్రం జనయామాస త్రస్నుం నామ।
అత్రానువంశో భవతి॥ 1-63-27(2528)
త్రస్నుం సరస్వతీ పుత్రమంత్యనారాదజీజనత్।
ఇలిలం జనయామాస కాలింద్యాంత్రస్నురాత్మజం॥ 1-63-28(2529)
ఇలిలస్తు రథంతర్యాం దుష్యంతాదీన్పంచ పుత్రానజీజనత్॥ 1-63-29(2530)
దుష్యంతస్తు లాక్షీం నామ భాగీరథీముపయేమే తస్యామస్య జజ్ఞే జనమేజయః॥ 1-63-30(2531)
సఏవ దుష్యంతో విశ్వామిత్రదుహితరం శకుంతలాం నామోపయేమే।
తస్యామస్య జజ్ఞే భరతః॥ 1-63-31(2532)
తత్రేమౌ శ్లోకౌ భవతః।
మాతా భస్త్రా పితుః పుత్రో యస్మాజ్జాతః స ఏవ సః।
భరస్వ పుత్రం దౌష్యంతిం సత్యమాహ శకుంతలా॥ 1-63-32(2533)
రేతోధాః పుత్ర ఉన్నయతి నరదేవ యమక్షయాత్।
త్వం చాస్య ధాతా గర్భస్య సత్యమాహ శకుంతలా॥ 1-63-33(2534)
తతోఽస్య భరతత్వం।
భరతస్తు ఖలు కాశేయీం సార్వసేనీముపయేమే సునందాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞే భుమన్యుః॥ 1-63-34(2535)
భుమన్యుస్తు ఖలు దాశార్హీముపయేమే సువర్ణాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞే సుహోత్రః॥ 1-63-35(2536)
సుహోత్రస్తు ఖల్వైక్ష్వాకీముపయేమే జయంతీం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞే హస్తీ।
య ఇదం పురం నిర్మాపయామాస॥ 1-63-36(2537)
తస్మాద్ధాస్తినపురత్వం।
హస్తీ ఖలు త్రైగర్తీముపయేమే యశోదాం నామ తస్యామస్య జజ్ఞే వికుంజతః॥ 1-63-37(2538)
వికుంజనస్తు ఖలు దాశార్హీముపయేమే సుందరాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞేఽజమీఢః॥ 1-63-38(2539)
అజమీఢస్య తు చతుర్వింశతిపుత్రశతం బభూవ।
కైకయ్యాం నాగాయాం గాంధార్యాం విమలాయామృక్షాయామితి॥ 1-63-39(2540)
పృథగ్వంశకర్తారో నృపతయః।
తత్ర అజమీఢాదృక్షాయాం సంవరణో జజ్ఞే స వంశకరః॥ 1-63-40(2541)
సవరణస్తు వైవస్వతీం తపతీం నామోపయేమే।
తస్యామస్య జజ్ఞే కురుః॥ 1-63-41(2542)
కురుస్తు ఖలు దాశార్హీముపయేమే శుభాంగీం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞే విదూరథః॥ 1-63-42(2543)
విదూరథస్తు ఖలు మాగధీముపయేమే సంప్రియాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞేఽనశ్వాన్॥ 1-63-43(2544)
అనశ్వాంస్తు ఖలు మాగధీముపయేమేఽమృతాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞే పరిక్షిత్॥ 1-63-44(2545)
పరిక్షిత్ఖలు బాహుకాముపయేమే సువేషాం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞే భీమసేనః॥ 1-63-45(2546)
భీమసేనస్తు ఖలు కైకయీముపయేమే సుకుమారీం నామ।
తస్యామస్య జజ్ఞే పరిశ్రవాః॥ 1-63-46(2547)
యమాహుః ప్రతీప ఇతి।
ప్రతీపస్తు ఖలు శైబ్యాముపయేమే సునందీం నామ।
తస్యాం త్రీన్పుత్రానుత్పాదయామాస దేవాపిం శంతనుం బాహ్లీకం చేతి॥ 1-63-47(2548)
దేవాపిస్తు ఖలు బాల ఏవారణ్యం ప్రవివేశ।
శంతనుస్తు మహీపాలోఽభవత్॥ 1-63-48(2549)
తత్ర శ్లోకో భవతి।
యం యం కరాభ్యాం స్పృశతి జీర్ణం స సుఖమశ్నుతే।
పునర్యువా చ భవతి తస్మాత్తం శంతనుం విదుః॥ 1-63-49(2550)
తదస్య శంతనుత్వం।
శంతనుస్తు ఖలు గంగాం భాగీరథీముపయేమే తస్యామస్య జజ్ఞే దేవవ్రతః।
యమాహుర్భీష్మ ఇతి॥ 1-63-50(2551)
భీష్మస్తు ఖలు పితుః ప్రియచికీర్షయా సత్యవతీమానయామాస మాతరం।
యామాహుః కాలీతి॥ 1-63-51(2552)
తస్యాం పూర్వం పురాశరాత్కన్యాగర్భో ద్వైపాయనః।
తస్యామేవ శంతనోర్ద్వౌ పుత్రౌ బభూవతుః చిత్రాంగదో విచిత్రవీర్యశ్చ॥ 1-63-52(2553)
చిత్రాంగదస్తు ప్రాప్తరాజ్య ఏవ గంధర్వేణ నిహృతః।
తతో విచిత్రవీర్యో రాజా బభూవ॥ 1-63-53(2554)
విచిత్రవీర్యస్తు ఖలుకాశిరాజస్య సుతే అంబికాంబాలికే ఉదవహత్।
విచిత్రవీర్యోఽనుత్పన్నాపత్య ఏవ విదేహత్వం ప్రాప్తః॥ 1-63-54(2555)
తతః సత్యవతీ చింతయామాస కథం ను ఖలు శంతనోః పిండవిచ్ఛేదో న స్యాదితి॥ 1-63-55(2556)
సాథ ద్వైపాయనం చింతయామాస సోఽగ్రతః స్థితః కిం కరవాణీతి।
తం సత్యవత్యువాచ భ్రాతా తేఽనపత్య ఏవ స్వర్గతః తస్యార్థేఽపత్యముత్పాదయేతి॥ 1-63-56(2557)
స పరమిత్యువాచ స తత్ర త్రీన్పుత్రానుత్పాదయామాస ధృతరాష్ట్రం పాండుం విదురం చేతి॥ 1-63-57(2558)
ధృతరాష్ట్రాత్పుత్రశతం బభూవ గాంధార్యాం వరదానాద్ద్వైపాయనస్య తేషాం చ ధార్తరాష్ట్రాణాం చత్వారః ప్రధానాః దుర్యోధనో దుశ్శాసనో వికర్ణశ్చిత్రసేనశ్చేతి॥ 1-63-58(2559)
పాండోస్తు కుంతీ మాద్రీతి స్త్రీరత్నే బభూవతుః।
స మృగయాం చరన్మైథునగతమృషిం మృగచారిణం బాణేన జఘాన॥ 1-63-59(2560)
స బాణవిద్ధ ఉవాచ పాండుం।
అత్ర శ్లోకో భవతి॥ 1-63-60(2561)
యోఽకృతార్థం హి మాం గ్రూర బాణేనాఘ్నా మృగవ్రతం।
త్వామప్యేతాదృశో భావః క్షిప్రమేవాగమిష్యతి॥ 1-63-61(2562)
ఇతి మృగవ్రతచారిణా ఋషిణా శప్తః।
స విషణ్ణరూపః పాండుస్తం శాపం పరిహరన్నోపసర్పతి భార్యే॥ 1-63-62(2563)
కదాచిత్స ఆహ।
స్వచాపల్యాదిదం ప్రాప్తవానహం।
పురాణేషు పఠ్యమానం శృణోమి నానపత్యస్య లోకాః సంతీతి॥ 1-63-63(2564)
సా త్వం మదర్థే పుత్రానుత్పాదయేతి కుంతీమువాచ॥ 1-63-64(2565)
సా కుంతీ పుత్రానుత్పాదయామాస ధర్మాద్యుధిష్ఠిరం మారుతాద్భీమసేనమింద్రాదర్జునమితి।
స హృష్టరూపః పాండురువాచ।
ఇయం తే సపత్నీ భవతి మాద్ర్యనపత్యా వ్రీడితా సాధ్వీ అస్యామపత్యముత్పాద్యతామితి॥ 1-63-65(2566)
సా కుంతీ తస్యై మాద్ర్యై తథేతి వ్రతమాదిదేశ।
తతస్తస్యాం నకులసహదేవౌ యమావశ్విభ్యాం జజ్ఞాతే॥ 1-63-66(2567)
మాద్రీం తు ఖలు స్వలంకృతాం దృష్ట్వా పాండుర్భావం చక్రే।
స తాం ప్రాప్యైవ విదేహత్వం ప్రాప్తః॥ 1-63-67(2568)
తతస్తేన సహ చితామన్వారురోహ మాద్రీ।
కుంతీం చోవాచ యమయోరార్యయాఽప్రమత్తయా భవితవ్యమితి॥ 1-63-68(2569)
తతః పంచపాండవాన్సహ కుంత్యా హాస్తినపురం నయంతి స్మ తపస్వినః॥ 1-63-69(2570)
తత్ర భీష్మాయ ధృతరాష్ట్రవిదురయోః పాండోః స్వర్గగమనం యాథాతథ్యం నివేదయంతిస్మ తపస్వినః॥ 1-63-70(2571)
పాండవాన్సహ కుంత్యా జతుగృహే దాహయితుకామో ధృతరాష్ట్రాత్మజోఽభూత్॥ 1-63-71(2572)
తాంశ్చ విదురో మోక్షయామాస।
తతో భీమో హిడింబం హత్వా పుత్రముత్పాదయామాస హిడింబాయాం ఘటోత్కచం నామ॥ 1-63-72(2573)
తతశ్చైకచక్రాం జగ్ముః కుశలినః।
తతః పాంచాలవిషయం గత్వా స్వయంవరే ద్రౌపదీం లబ్ధ్వాఽర్ధరాజ్యం ప్రాప్యేంద్రప్రస్థనివాసినస్తస్యాం పుత్రానుత్పాదయామాసుర్ద్రౌపద్యాం॥ 1-63-73(2574)
ప్రతివింధ్యాం యుధిష్ఠిరః।
సుతసోమం వృకోదరః।
శ్రుతకీర్తిమర్జునః।
శతానీకం నకులః।
శ్రుతసేనం సహదేవ ఇతి॥ 1-63-74(2575)
శైవ్యస్య కన్యాం దేవకీం నామోపయేమే యుధిష్ఠిరః।
తస్యాం పుత్రం జనయామాస యౌధేయం నామ॥ 1-63-75(2576)
భీమసేనస్తు వారాణస్యాం కాశిరాజకన్యాం జలంధరాం నామోపయేమే స్వయంవరస్థాం।
తస్యామస్య జజ్ఞే శర్వత్రాతః॥ 1-63-76(2577)
అర్జునస్తు ఖలు ద్వారవతీం గత్వా భగవతో వాసుదేవస్య భగినీం సుభద్రాం నామోదవహద్భార్యాం।
తస్యామభిమన్యుం నామ పుత్రం జనయామాస॥ 1-63-77(2578)
నకులస్తు ఖలు చైద్యాం రేణుమతీం నామోదవహత్।
తస్యాం పుత్రం జనయామాస నిరమిత్రం నామ॥ 1-63-78(2579)
సహదేవస్తు ఖలు మాద్రీమేవ స్వయంవరే విజయాం నామోదవహద్భార్యాం।
తస్యాం పుత్రం జనయామాస సుహోత్రం నామ॥ 1-63-79(2580)
భీమసేనశ్చ పూర్వమేవ హిడింబాయాం రాక్షస్యాం పుత్రముత్పాదయామాస ఘటోత్కచం నామ।
అర్జునస్తు నాగకన్యాయాములూప్యామిరావంతం నామ పుత్రం జనయామాస॥ 1-63-80(2581)
తతో మణలూరుపతికన్యాయాం చిత్రాంగదాయామర్జునః పుత్రముత్పాదయామాస బభ్రువాహనం నామ।
ఏతే త్రయోదశ పుత్రాః పాండవానాం॥ 1-63-81(2582)
విరాటస్య దుహితరముత్తరాం నామాభిమన్యురుపేయేమే।
తస్యామస్య పరాసుర్గర్భోఽజాయత॥ 1-63-82(2583)
తముత్సంగే ప్రతిజగ్రాహ పృథా నియోగాత్పురుషోత్తమస్య।
షాణ్మాసికం గర్భమహం జీవయామి పాదస్పర్శాదితి వాసుదేవ ఉవాచ॥ 1-63-83(2584)
అహం జీవయామి కుమారమనంతవీర్యం జాత ఏవాయమజాయత।
అభిమన్యోః సత్యేన చేయం పృథివీ ధారయత్వితి వాసుదేవస్య పాదస్పర్శాత్సజీవోఽజాయత।
నామ తస్యాకరోత్సుభద్రా॥ 1-63-84(2585)
పరిక్షీణే కులే జాత ఉత్తరాయాం పరంతపః।
పరిక్షిదభవత్తస్మాత్సౌభద్రాత్తు యశస్వినః॥ 1-63-85(2586)
పరీక్షిత్తు ఖలు భద్రవతీం నామోపయేమే।
తస్యాం తత్ర భవాంజనమేజయః॥ 1-63-86(2587)
జనమేజయాత్తు భవతః ఖలు వపుష్టమాయాం పుత్రౌ ద్వౌ శతానీకః శంకుకర్ణశ్చ॥ 1-63-87(2588)
శతానీకస్తు ఖలు వైదేహీముపయేమే।
తస్యామస్య జజ్ఞే పుత్రోఽశ్వమేధదత్తః॥ 1-63-88(2589)
ఇత్యేష పూరోర్వంశస్తు పాండవానాం చ కీర్తితః।
పూరోర్వంశమిమం శ్రుత్వా సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే॥ ॥ 1-63-89(2590)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి అంశావతరణపర్వణి త్రిషష్టితమోఽధ్యాయః॥ 63 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-63-32 భస్త్రా చర్మకోశః తత్ర నిహితం బీజం యథా తదీయం న భవతి ఏవం మాతాపి భస్త్రేవ। యేన హేతునా యో జాతః స ఏవ సః। కార్యస్య కారణానన్యత్వాత్॥ 1-63-33 పుత్రః రేతోధాః రేతోధాతారం పితరం ఉన్నయతి ఊర్ధ్వం నయతి। యమక్షయాత్ నరకాత్॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.